روت‌کیت Rootkit

مجموعه‌ای از نرم‌افزارهاست که کنترل یک سیستم رایانه‌ای را به دست می‌گیرد. در این نوع حمله، کاربر سیستم متوجه حضور روت‌کیت نخواهد شد و هکر رایانه توانایی تغییر تمامی تنظیمات رایانه را دارد. رایانه‌ای که تحت سلطه روت‌کیت و نهایتاً هکر قرار می‌گیرد را زامبی می‌نامند. اگر ضایعه‌ای در شبکه رایانه‌ها پیدا شود، با پیگیری آن به زامبی می‌رسیم و هکر نمی‌تواند ردیابی شود. روت‌کیت بدافزارهایی هستند که اغلب، آنها را به خودی خود نمی‌توان مخرب یا خطرناک دانست، بلکه قرار گرفتن آنها در کنار ویروس‌ها یا کرم‌های اینترنتی یا نوع استفاده از آن‌هاست که به آنان ماهیتی خطرناک می‌بخشد. به عنوان یک تعریف می‌توان گفت که روت‌کیت ابزاری نرم‌افزاری است که بوسیله آن این امکان وجود دارد تا فایل، پروسه یا کلیدی خاص در رجیستری را پنهان نمود. روت‌کیت‌ها اغلب در سطح سیستم‌عامل فعالیت کرده و با تغییراتی که در سیستم‌عامل یا منابع آن انجام می‌دهند، به مقاصد خود دست پیدا می‌کنند. به علت قابلیت پنهان‌سازی قوی اینگونه برنامه‌ها، شناسایی آن‌ها یا برنامه‌هایی که توسط آنها پنهان گردیده اغلب مشکل بوده و این امر می‌تواند مشکلاتی را برای کاربران بوجود آورد. به عنوان مثال برخی از روت‌کیت‌ها پس از اجرا بر روی سیستم کاربر، کرمی را از دل خود بیرون آورده و بر روی سیستم کاربر اجرا می‌نمایند. سپس با قابلیت‌های خاص خود آن را از دید کاربر مخفی می‌کنند و کرم مزبور به راحتی به فعالیت‌های مخرب خود به دور از چشم کاربر ادامه می‌دهد. روت‌کیت‌ها برنامه‌هایی هستند که از نظر ساختار کاری بسیار شبیه Trojanها و Backdoorها هستند، ولی با این تفاوت که شناسایی روت‌کیت بسیار مشکلتر از درب‌های پشتی است زیرا روت‌کیت‌ها جایگزین برنامه‌های اجرایی مهم سیستم عامل شده و در گاهی مواقع جایگزین خود هسته می‌شوند و به هکرها این اجازه را می‌دهند که از طریق درب پشتی و پنهان شدن در عمق سیستم عامل به آن نفوذ کنند. به طور کلی دو نوع روت‌کیت وجود دارد روت‌کیت سنتی، روت‌کیت سطح هسته.

کرم رایانه Warm

به برنامه‌ای گفته می‌شود که توانایی بازتولید خود را داراست، و با استفاده از شبکه کپی‌های خود را به دیگر رایانه‌های موجود در شبکه می‌فرستد. برخلاف ویروس کرم‌ها خود را به برنامه‌های دیگر نمی‌چسباند. همچنین کرم‌ها عموماً با اشغال پهنای باند به شبکه آسیب می‌رسانند در حالی که ویروس‌ها در بیشتر اوقات باعث خرابی برنامه‌های موجود در کامپیوتر آلوده و از دست رفتن اطلاعات موجود در آن می‌شوند. هدف کرم‌ها معمولاً استفاده از منابع می‌باشد و می‌تواند در دسترسی شما به منابع تأخیر بیاندازد. کرم در برخی از خصوصیات با ویروس مشترک است. مهمترین ویژگی مشترک آن‌ها این است که کرم‌ها نیز خود- همانندساز هستند، اما تولید مثل آن‌ها از دو جهت متفاوت است. اول اینکه، کرم‌ها مستقل و متکی به خود هستند، و محتاج به کد اجرایی دیگری نیستند. دوم، کرم‌ها از طریق شبکه‌ها، از ماشینی به ماشین دیگر منتقل و توزیع می‌شوند.

جاسوس افزارها

اینگونه برنامه‌ها مستقیماً دارای اثر تخریبی نیستند و وظیفه آنها جمع‌آوری اطلاعات از روی رایانه کاربر و نیز تحت نظر قرار دادن اعمال وی هنگام کار با رایانه و اینترنت است. در نهایت این اطلاعات برای مقاصد خاص فرستاده می‌شود تا از آنها جهت اهداف تجاری و تبلیغی ونظامی و نظارتی و… استفاده گردد. «جاسوس‌افزارها به این دلیل وجود  دارند که اطلاعات، ارزشمند هستند». این جمله، همه‌ی دلایل وجود جاسوس‌افزارها و آگهی‌افزارها را در یک جمله خلاصه و جمع‌بندی می‌کند. جاسوس افزار مانند ویروس و کرم نوعی بدافزار است. بدافزار به برنامه‌هایی گفته می‌شود که توانایی آسیب رساندن به یک سیستم کامپیوتری یا شبکه‌ای از کامپیوترها را دارند. جاسوس افزار برنامه‌ای است که بدون اجازه کاربر روی سیستم کامپیوتری وی نصب شده، کنترل آن را از فرد می‌گیرد و اطلاعات شخصی وی را برای یک شخص ثالث می‌فرستد.

راه‌های نفوذ
  • پنجره‌های پاپ آپ

پنجره‌های کوچکی که به هنگام بازدید از سایت در برابر کاربر ظاهر می‌شوند و حاوی پیام‌های مختلفی برای فریب اشخاص می‌باشند. در این پنجره‌ها اغلب دکمه‌های مختلفی مانند قبول، لغو، بستن و… وجود دارد ولی هیچ‌کدام از آنها کار اصلی خود را انجام نمی‌دهند و با فشردن هر کدام از این دکمه‌ها جاسوس افزار روی سیستم نصب می‌شود.

  • نرم‌افزارهای ضد جاسوس افزار

بعضی نرم‌افزارهای ضدجاسوسی به جای از بین بردن جاسوس افزار آن را روی سیستم نصب می‌کنند. از برنامه‌های مطمئن و معروف برای بالا بردن امنیت سیستم خود استفاده کنید.

  • برنامه‌های رایگان اینترنتی

امروزه بسیاری از کاربران اینترنت بنا بر نیاز خود برنامه‌هایی را که به صورت رایگان روی اینترنت قرار گرفته دانلود و نصب می‌کنند. اغلب صاحبان این برنامه‌ها در ازای دریافت مبلغی یا بااهداف تجاری دیگر کد جاسوس افزار را در برنامه خود قرار می‌دهند و به هنگام نصب آن نرم‌افزار جاسوس افزار نیز روی سیستم کامپیوتری قرار گرفته و شروع به کار می‌کند

  • سی دی‌ها و فلش‌ها

حافظه‌های جانبی قابل حمل مانند سی دی و فلش به این علت که بین سیستم‌های زیادی جا به جا می‌شوند حاوی برنامه‌های مخرب هستند. ۴-۵- سوء استفاده از ضعف امنیتی اینترنت اکسپلورر بعضی از طراحان برنامه‌های مخرب که با ضعف‌های امنیتی اینترنت اکسپلورر آشنا باشند می‌توانند در کد صفحه وب خود دستورهایی قرار دهند که به هنگام بازکردن آن صفحه با اینترنت اکسپلورر جاسوس افزار روی کامپیوتر نصب شود

  • ویروس‌ها

برخی ویروس‌ها حاوی کدهایی برای نصب جاسوس افزارهستند.

تمامی نشانه‌های یک جاسوس افزار

تشخیص آلوده بودن یک کامپیوتر به جاسوس افزار کار سختی نیست. سیستم آلوده نشانه‌های ساده‌ای دارد از جمله:

  • تغییر ناگهانی صفحه خانگی مرورگر بعضی از جاسوس افزارها که برای اهداف تبلیغاتی طراحی می‌شوند بدون اجازه کاربر صفحه خانگی مرورگر اینترنتی را تغییر می‌دهند. بسیاری از افرادی که سیستم آنها آلوده شده به طور مکرر صفحه خانگی مرورگر را مطابق میل خود تنظیم نموده و با تغییر دوباره آن مواجه می‌شوند.
  • ایجاد نوار ابزارهای جدید از نشانه‌های دیگر وجود جاسوس افزار ظاهر شدن نوار ابزارهای جدید بدون خواست کاربر در پنجره مرورگر است.
  • ظاهر شدن مداوم پنجره‌های پاپ آپ (اگر فرد به صورت مکرر و مداوم با پنجره‌های پاپ آپ مواجه شود امکان وجود جاسوس افزار در سیستم کامپیوتری وی زیاد است.)
  • تغییر آدرس توسط مرورگر- بعضی جاسوس افزارها طوری تنظیمات مرورگر را تغییر می‌دهند که برخلاف میل کاربر و بدون توجه به آدرس وارد شده در نوار آدرس یا نوار جستجو صفحاتی را به وی نشان دهد که در جهت اهداف تبلیغاتی طراحان آن جاسوس افزار است.
  • ایجاد آیکون‌های جدید روی صفحه نمایش – وجود آیکون‌های جدید و ناشناخته روی صفحه نمایش بدون خواست کاربر از نشانه‌های وجود جاسوس افزار است. عدم کارایی بعضی کلیدهای صفحه کلید جاسوس افزارها کارایی کلیدهای صفحه کلید را تغییر می‌دهند به طوری که برای مثال کلید تب در پنجره مرورگر به جای جا به جایی روی پیوندها کار دیگری انجام دهد.
  • عملکرد کند کامپیوتر – از آنجایی که جاسوس افزار یک برنامه‌است برای اجرا شدن به حافظه و پردازنده نیاز دارد و سرعت کامپیوتر را کاهش می‌دهد.
  • خاموش شدن دیوار آتش و ضدویروس – جاسوس افزار برای این که به راحتی اطلاعات کاربر را برای شخص ثالث ارسال کند و همچنین تنظیمات سیستم کامپیوتری را تغییر دهد اغلب بدون اطلاع کاربر دیوار آتش و ضدویروس را غیر فعال می‌کند تا به اهداف خود دست یابد.

آگهی‌افزار یا آگ‌افزار (Adware)

یک برنامه رایانه‌ای است که جهت اهداف تبلیغاتی و نشان دادن پیام‌ها و آگهی‌های تبلیغاتی در رایانه افراد طراحی‌شده است. این نوع نرم‌افزارها عموما خطر خاصی برای رایانه ایجاد نمی‌کنند اما برخی از آنها سرعت سیستم را کاهش داده و در کار نرم‌افزارهای امنیتی اختلال ایجاد می‌کنند.

نحوه عملکرد

نحوه کار آگهی‌افزارها بدین‌گونه است که در پوشش یک نرم‌افزار به ظاهر سالم با اجازه کاربر بر روی سیستم نصب می‌شوند سپس بدون آنکه کاربر متوجه شود در هنگام اتصال به اینترنت به سرورهای خاصی متصل شده و پیام‌های تبلیغاتی را بصورت بالاپر pop-upبر روی صفحه رایانه نمایش می‌دهند. برخی ازآگهی‌افزارها با استفاده از جاسوس‌افزارهایی که به همراه دارند اطلاعات و علاقمندی‌های کاربر را جمع‌آوری کرده و تبلیغات ارسالی بر روی سیستم آلوده را بر همان مبنا انتخاب و ارسال می‌کنند. کار دیگری که این نرم‌افزارها انجام می‌دهند بارگیری سایر آگهی‌افزارها و جاسوس‌افزارها بر روی سیستم آلوده می‌باشد که این عمل منجر به کاهش سرعت اینترنت می‌گردد.

مبارزه با آگهی‌افزارها

تلاش برای پاک کردن آگهی‌افزارها معمولاً با از کارافتادن نرم‌افزارهای حامل آنها همراه است و سیستم‌هایی که مرورگر آنها به‌روز نباشد به علت داشتن نقاط آسیب‌پذیر، بیشتر به این نوع از نرم‌افزارها آلوده می‌گردند. با توجه به اینکه نویسندگان این دسته از نرم‌افزارها به دلیل کسب سود، نسخه‌های جدیدتر و پیچیده‌تر از نسخه‌های قبلی را منتشر می‌کنند در نتیجه شناسایی آنها مشکل‌تر می‌گردد بنابراین استفاده از یک ضدبدافزار مجهز به دیوار آتش که به‌روز هم باشد بهترین روش مقابله با آگهی‌افزارها می‌باشد. بکارگیری ضدبدافزارها علاوه براینکه مانع ورود آگهی‌افزارها به سیستم می‌گردد از ورود و خروج اطلاعات ناخواسته از پورت‌های محافظت نشده سیستم هم جلوگیری می‌کند.

انواع آگهی

  1. ساده‌ ترین مشخصه برای تعریف، یک ویژگی اندازه ‌متغیر در آگهی است. این مورد به آگهی‌ای اشاره می‌کند که اندازه‌ی آگهی آن به مقداری بزرگتر از آنچه در نمایش آگهی آمده است، تغییر می‌کند.
  2. یک آگهی ساز مخفی کننده‌ی محتوا که بخشی یا همه محتویات آگهی را پنهان می‌نماید، کاربر را مجبور می‌کند تا فعالیت آشکاری را انجام دهد که بتواند آگهی‌ ساز را غیرفعال نماید. در این فصل «محتویات» یا «محتوا» به طور خاص به اطلاعات غیر آگهی اطلاق می‌گردد که در این بخش به صورت جعبه‌ی مشکی در تصویر آمده است.
  3. آگهی‌ های پنجره بازکن، همان‌هایی هستند که یک پنجره‌ی جدید برای نمایش هر پیام خود تولید می‌نمایند. به عنوان شرط، آگهی نباید یک تصویر ساده، شبیه یک پنجره تولید نماید بلکه یک پنجره‌ی واقعی توسط GUI تولید خواهد شد.
  4. آگهی‌ ساز شکاف‌دار یا بینابینی که تعریف دقیق آن بسیار سخت است. کلمه «بینابین» یا «شکاف» در اینجا با «فاصله» همراه است و درواقع OED آن را به صورت غیرکارآمدی به شکل «یک فضای میانی …بین همه چیز… » معنی نموده است.
  5. آگهی‌های تعاملی آنهایی هستند که با برخی از فعالیت‌های غیرجزیی و مهم کاربران سروکار دارند. اگر کاربر باید عملی را انجام دهد تا آگهی را ببینید، این عمل غیرجزیی محسوب می‌گردد. هنگام حرکت موس روی آگهی، رنگ آگهی معکوس می‌ شود، اما تغییر اساسی روی آگهی دیده نمی‌شود و آگهی همانی است که قبلاً بوده، به اینگونه آگهی‌ ها همان آگهی‌ با تعامل جزیی گفته می‌شود و به معنای آگهی‌ تعاملی نخواهد بود. یک جعبه ساده، برای حذف آگهی نیز می‌تواند یک آگهی جزیی باشد. در مقابل، آگهی tear-back یک آگهی تعاملی است.
  6. آگهی‌هایی که تا کنون دیدیم، هیچ یک محتویات را تغییر نداده ‌اند. شاید پنهان کرده باشند یا اندکی جابجا کرده باشند، اما محتویات آگهی دستخوش تغییر نشده ‌اند. یک آگهی محتویات متغیر چنین محدودیتی ندارد. مثلاً، ممکن است یک لینک به محتویات اضافه شود یا لینک موجود تغییر یابد.

    منبع: آشنا ایمن

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *